محمد يزدى . در مبدأ و معاد ، به روش استدلالى ، همراه با حديث و گفتار بزرگان دين ، در 1 « مقدمه » و 2 « باب » ، پيش از 1229 ق كه تاريخ نسخه است . آغاز : حمد له . . . اين رساله‌اى است مسمى به جام جهان‌نما نگاشته . اشكورى 2 / 109 . * جام جهان‌نما : ترجمهء التحصيل - تحفهء كماليه . * جام جهان‌نما . شيرين مغربى - بخش عرفان . * جامع الحكمتين . از خواجه افضل الدين محمّد ، بابا افضل كاشانى ( د نزديك 610 ق ) . در آن به بهانهء تفسير « بسمله » پاره‌اى از مسايل فلسفى - عرفانى را به روش باطنى آورده است . در ديباچه به فهرست بخش‌هاى نوزده‌گانهء « بسمله » مىپردازد . از حرف « ب » دربارهء آفرينش خدا ، تا مىرسد به حرف « ميم » دربارهء مواليد عالم يا گيتى . در پايان ديباچه مىگويد كه در اين رساله از حرف « ميم » كه بازپسين نوزده حرف بسمله است آغاز مىشود تا مىرسد به حرف « با » كه نخستين است . تا از آفريدگان به آفريدگار پى برد . اين گفتار كه در فهرست نگاشته‌هاى كاشانى نيامده بود ، به كوشش استاد دانش‌پژوه شناسانده شده و از روى يك نسخه و نيم آن با پيشگفتار در تهران 1361 خ چاپ شده است . آغاز : سبحان من ارسل عنقور الثريا من غصن الزبرجد . . . بسمله و بدان كه فاتحة الكتاب نام خدايى است عزّ اسمه ، و نمودكار است از عالم . اعلام 1 / 257 ؛ نسخه‌ها 2 / 766 فيلم 1 / 484 . كوپرولو 79 / 1589 . * جامع الحكمتين . ناصر خسرو قباديانى بلخى ( د 481 ق / 1088 م ) ( - سوانح عمرى هف 3 / 2184 ) . در ديباچه مىگويد امير بدخشان يعنى على فرزند اسد قصيده‌اى [ در 91 بيت ] براى او فرستاده بود . همه سؤالات فلسفى ، دينى و از وى خواسته بود كه پرسش‌ها را بگشايد ، و وى بدين كار پرداخت . پس از « فصل اندر سبب تصنف » آن قصيده كه از ابو هيثم احمد فرزند حسن جرجانى اسماعيلى است آورده شده است ، كه در نسخهء چاپى 82 بيت است ، با اين سرآغاز : يكى است صورت هر نوع را و نيست گذار . . . ، و سپس به پاسخگويى و گزارش تك‌تك بيت‌هاى قصيده مىپردازد . و در 462 ق به انجام رسانده است . به كوشش هنرى كربن و دكتر محمد معين ، تهران ، 1952 / 1332 خ چاپ شده است . آغاز : آغاز سخن از سپاس خداى كنيم ، آفريدگار آسمان و زمين و پديدآرندهء مكان و مكين . . . فصل اندر ذكر سبب تصنيف اين كتاب و نام او . ابو معين ناصر بن خسرو بن الحارث گويد : سپاس خداى را تعالى كه ياد كرديم واجبست كه اندر تأليف اين كتاب سخن گوييم . نسخه‌ها 2 / 766 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 9 / 1154 « ديوان ناصر خسرو » ؛ اعلام 3 / 2450 ؛ طبقات 5 / 198 ؛ مجمع الفصحا 1 / 607 ؛ دانشگاه 2 / 73 ؛ ريحانه 4 / 146 ؛ مشار 2 / 1494 ؛ مشار ، مؤلفين 6 / 503 ؛ صفا 1 / 523